Παράδοση - Ανατροπή
Οι έννοιες της παράδοσης και της ανατροπής συνιστούν δομικά στοιχεία στην «ιδιοσυγκρασία ενός χώρου» με βαθιά πολιτισμική και πνευματική κληρονομιά, όπως αυτός της Μεσογείου –ενός χώρου πολύμορφου, αντιφατικού και μοναδικού, ενός κόσμου ομόκεντρων και αλληλοκαλυπτόμενων κύκλων με μακραίωνη ιστορία, συγκλίσεις και αποκλίσεις, σημείο συνάντησης Ανατολής-Δύσης. Δύσκολα μπορεί να βρεθεί άλλος τόπος με τόσα μακροχρόνια ανοιχτά μέτωπα. Η Μεσόγειος «φλέγεται» ξανά και ξανά, βιώνει πολέμους, ανατροπές κοινωνικές και πολιτικές, επαναπροσδιορισμούς συνόρων και αξίων, νέες συνθήκες οικονομικές και πολιτειακές. Από το Γιβραλτάρ μέχρι τη Λωρίδα της Γάζας και την Κύπρο και από την Ελλάδα και την Αλβανία μέχρι την Αίγυπτο και την Τυνησία, τα δεδομένα αλλάζουν, η ιστορία ξαναγράφεται και επαναπροσδιορίζει και την τέχνη.
Οι καλλιτέχνες που επελέγησαν να παρουσιαστούν στην έκθεση Παράδοση - Ανατροπή του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, είναι δημιουργοί που μέσα από τις εικαστικές τους προτάσεις επικεντρώνονται στο να ανακαλύψουν και να προσδιορίσουν εκ νέου τη δυναμική και ουσιαστική λειτουργία της τέχνης και μέσα από αυτήν να δηλώσουν τη δύσκολη θέση του σύγχρονου ανθρώπου, ο οποίος δείχνει να έχει ανάγκη –περισσότερο από ποτέ– από σταθερές και καταφύγιο, βρισκόμενος σε μια κρίσιμη και ασταθή στιγμή της ιστορίας του, σε διάσταση, ενίοτε και αναγκαστική, με τις αξίες και τις ρίζες του. Όσο κι αν έχει χάσει τον προσανατολισμό του από την πληθώρα των διφορούμενων και αντιφατικών απόψεων, ο σύγχρονος καλλιτέχνης αφουγκράζεται τις αλλαγές, συχνά πριν να συμβούν, αντιδρά και εκφράζεται με τρόπο που αναδεικνύει το νέο πρόσωπο και ρόλο της τέχνης.
Η έκθεση απαρτίζεται από έργα της συλλογής του Μουσείου που προέκυψαν τα τελευταία χρόνια από δωρεές, αγορές αλλά και δάνεια. Τα έργα –ζωγραφικές και γλυπτικές συνθέσεις, εγκαταστάσεις, φωτογραφίες και προβολές– συνδυάζονται για να φωτίσουν, μέσα από φόρμες, πρότυπα, ντοκουμέντα και μνήμες, την κατάσταση στη Μεσόγειο, τόπο κοινής προέλευσης και αναφοράς, πεδίο –σήμερα– έντονων, δραματικών και ραγδαίων ανακατατάξεων και μεταβολών. Πρόθεση των επιμελητών είναι η διερεύνηση –μέσω μιας έκθεσης που στήθηκε από έργα που δεν έγιναν ταυτόχρονα, κατόπιν παραγγελίας ή με την αφορμή της δημιουργίας μιας θεματικής παρουσίασης– την ύπαρξη ενός συγγενούς ιδιώματος που οφείλεται σε κοινές αναφορές, καταβολές, δράσεις και πεποιθήσεις, και που εμφανίζεται ως μια γλώσσα που παραπέμπει πιθανόν σε κοινή ταυτότητα και ίσως μοίρα.
Εξέχουσα θέση κατέχει το τελευταίο έργο του Νίκου Αλεξίου, μια σύνθεση που παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό. Στη δημιουργία του Αλεξίου, στον οποίο είναι αφιερωμένη αυτή η έκθεση, οι έννοιες της παράδοσης και της ανατροπής της συγκροτούν θεμελιώδη αναζήτηση και καίριο προβληματισμό, εκδηλώνονται μέσα από ένα ιδίωμα, ευαίσθητο, αναφορικό, ποιητικό και ταυτόχρονα γνήσιο και πρωτοποριακό.
Μέσα από τα έργα της έκθεσης Παράδοση-Ανατροπή, η τέχνη φιλοδοξεί να δώσει τη δική της εξωστρεφή απάντηση, να υπονομεύσει το κατεστημένο, να καταγγείλει, να ευαισθητοποιήσει και να προτείνει ιδέες και στάση. Να δώσει το παρόν με αναφορές σε διαχρονικούς μύθους, σε αναζητήσεις νέων συμβόλων, στη σχέση με το παρελθόν, στον θρήνο για την απώλεια, ηθική και υλική, σε νεκρούς, μετανάστες, φιμωμένους διανοούμενους, αδρανείς ή εξαγριωμένους πολίτες, σε καταστροφές και αφανισμούς κάθε μορφής.
Η έκθεση αρθρώνει τον δικό της λόγο μέσα από τα έργα των καλλιτεχνών, θέτοντας μια σειρά από κρίσιμα ερωτήματα και ζητήματα, εντοπίζοντας
ομοιότητες και ετερότητες, αναπολώντας τη φυσιολογική ζωή και τις καθημερινές ασχολίες, σ’ έναν ρευστό και επαναδιαμορφούμενο κόσμο. Οι καλλιτέχνες αφηγούνται ιστορίες προσωπικών και συλλογικών βιωμάτων που θέτουν κοσμοθεωρητικές και φιλοσοφικές έννοιες ή ακόμα και ιστορίες που άπτονται πολιτικών, κοινωνικών και πολιτισμικών προβληματισμών που σήμερα μας αφορούν όλους καίρια.
 
Κατερίνα Κοσκινά – Γιάννης Μπόλης
 
Συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Νίκος Αλεξίου, Στήβεν Αντωνάκος, Κώστας Βαρώτσος, Filippo Berta, Λυδία Δαμπασίνα, Christoph Draeger, Khaled Hafez, Αντιγόνη Καββαθά, Λίζη Καλλιγά, Νίκη Καναγκίνη, Βλάσης Κανιάρης, Ευαγγελία Κρανιώτη, Nikolaj Bendix Skuym Larsen, Μαρία Λοϊζίδου, Δημήτρης Μεράντζας, Micha, Oliver Musovik, Κωνσταντίνος Ξενάκης, Δημήτρης Ξόνογλου, Irfan Önürmen, Dennis Oppenheim, Λήδα Παπακωνσταντίνου, Νατάσσα Πουλαντζά, Eugenio Tibaldi, Γιώργος Τσεριώνης, Κώστας Τσόκλης, Γιούλα Χατζηγεωργίου, Νίκος Χαραλαμπίδης*, Yang Yonglang.
 
*Τα έργα του Νίκου Χαραλαμπίδη, με τίτλο Λευκή και κόκκινη σημαία. Αφιέρωμα στη Βάσω Κ., παρουσιάζονται στο Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. λόγω της συνάφειάς τους με την έκθεση Βάσω Κατράκη: Σε λευκό και μαύρο.
Χώρος: 
Αποθήκη Β1, λιμάνι Θεσσαλονίκης
Info: 
18.09.2013 – 15.01.2014
Αποθήκη Β1, λιμάνι Θεσσαλονίκης
Τρ-Κυ 10:00-18:00 / Δευτέρα κλειστά
Τ: +30 2310 593270
 
Επιμέλεια: Κατερίνα Κοσκινά - Γιάννης Μπόλης
Μουσειογραφική μελέτη: Κατερίνα Κοσκινά - Γιάννα Σταυρουλάκη
Έργα: 
YANG YONGLANG UNTITITALED, 2009 DIGITAL PRINT ON DIBOND 110 X 120 CMYANG YONGLANG UNTITITALED, 2009 DIGITAL PRINT ON DIBOND 110 X 120 CM
NIKOS ALEXIOU IVIRON MONASTERY, THE BIG LACE, 2003 PAPER AND TWINE PHOTO © THE BIG GARDEN. NIKOS ALEXIOU ARCHIVE PHOTOGRAPHY: PANOS KOKKINIAS
DENNIS OPPENHEIM STUDY FOR DEVICE TO ROOT OUT EVIL, 1997 PAINTING, PENCIL, COLORED PENCILS, OIL WASH AND PASTELS ON PAPER 195 X 127 CM
LIZZIE CALLIGAS FROM THE METOIKESIS SERIES, 2007-08 PHOTOGRAPH 160 X 108 CM
FILIPPO BERTA HOMO HOMINI LUPUS, 2011 VIDEO 3’
ANTIGONI KAVVATHA AGONY IN THE GARDEN, 2010 ACRYLICS ON MYLAR  158 X 122 CM
LYDIA DAMBASSINA, ALLE WEGE SIND VERSCHLOSSEN, 2010 LAMBDA C-PRINT, 170 X 125 CM
 KHALED HAFEZ, REVOLUTION (LIBERTY, SOCIAL EQUITY, UNITY), VIDEO INSTALLATION, 2006
KHALED HAFEZ, REVOLUTION (LIBERTY, SOCIAL EQUITY, UNITY), VIDEO INSTALLATION, 2006
KHALED HAFEZ, REVOLUTION (LIBERTY, SOCIAL EQUITY, UNITY), VIDEO INSTALLATION, 2006
LEDA PAPAKONSTANTINOU, IN THE NAME OF, 2007 PHOTOGRAPHY